Ödeme sayfası tasarımı: sepet terkini azaltan ayarlar

Müşteri sepete ürün ekledi, ödeme sayfasına geldi ve hâlâ satın almadı. Baymard Institute'ün derlediği 50 çalışmaya göre çevrim içi alışveriş sepetlerinin ortalama %70,22'si terk ediliyor. Bunun bir bölümü kaçınılmaz: ABD'li alışveriş yapanların %42'si sepeti "sadece göz atıyordum" diyerek bırakmış. Geri kalan nedenlerin çoğu ise tasarımla çözülebilir.

Bu rehberde ödeme sayfasını bu nedenlerden yola çıkarak ele alıyoruz ve Sepetya ödeme sayfasında hangi ayarların elinizde olduğunu gösteriyoruz. Sonra sözleşmelerin sipariş düğmesinin üstünde neden durduğunu, ilgili yönetmelik maddeleriyle birlikte açıklıyoruz.

Müşteri neden vazgeçiyor?

Baymard'ın "sadece göz atıyordum" yanıtını dışarıda bırakan listesindeki nedenler aşağıda. Oranlar ABD'li çevrim içi alışveriş yapanlara aittir ve birden çok neden işaretlenebildiği için toplamı %100'ü aşar; Türkiye'deki müşterilerinizi ölçmez, yön gösterir.

Terk nedeni	Oran	Sepetya ödeme sayfasında karşılığı
Ek maliyetler (kargo, vergi, ücret) çok yüksek	%40	Sipariş özeti her adımda görünür; kargo seçeneklerinin fiyatı adres girilince listelenir. Ödeme yöntemine bağlı ek ücret ya da indirim, yöntem seçilmeden önce yöntemin altında yazar.
Teslimat çok yavaş	%20	Her kargo seçeneğinin altında "Tahmini teslimat: N iş günü" yazar; yerel teslimatta gün ve saat aralığı seçilir.
Siteye kart bilgisi için güvenilmedi	%19	Kart bilgileri mağaza sayfasında değil, ödeme sağlayıcısının güvenli sayfasında girilir. Güven rozetleri ve iade bilgisi sipariş özetinde görünür.
Site hesap açmaya zorladı	%18	Misafir ödeme ve ödeme sırasında hızlı kayıt (aşağıda).
Ödeme çok uzun ya da karmaşık	%17	Tek sayfada beş adım; tamamlanan adım tek satır özete iner. Kayıtlı adresler, tarayıcının otomatik doldurması ve ayarlanabilir alanlar.
Site hata verdi ya da çöktü	%17	Fiyat ya da stok değişirse sipariş oluşmaz, güncel tutar yüklenir. İki kez tıklamada aynı sipariş ikinci kez oluşmaz.
İade politikası yetersiz	%13	Sipariş özetinde açılır "İade koşulları" bölümü ve (iade talebi açıksa) iade süresi rozeti.
Toplam maliyet baştan görülemedi	%12	Ödenecek tutar (KDV dahil) sipariş düğmesinin hemen üstünde ve düğmenin üzerinde yazar.
Yeterli ödeme yöntemi yoktu	%9	Kart, havale, kapıda ödeme ve mağazada ödeme gibi eklentiler ve taksit seçenekleri.

Alan sayısı: az olan kazanır

Baymard'ın 2024 kıyaslamasına göre ortalama ödeme akışı 5,1 adım ve 11,3 form alanı içeriyor. Çoğu site için gerekli alan sayısı 8. Baymard'a göre adım sayısı değil, müşterinin okuyup doldurması gereken alan sayısı ödeme deneyimini belirler.

Sepetya ödeme sayfası tek sayfada, sırayla açılan bölümlerden oluşur: iletişim, teslimat adresi, kargo yöntemi, fatura ve ödeme. Kargo gerektirmeyen siparişlerde (dijital ürün) kargo adımları atlanır. Baymard'ın beş önerisini Sepetya ayarlarıyla eşleştirdik:

Baymard önerisi	Sepetya içinde
Tek "Ad Soyad" alanı kullanın (sitelerin %89'u birden çok ad alanı kullanıyor)	Ad ve soyad ayrı iki alandır; tek alana indirme ayarı yok. Alanlar tarayıcının otomatik doldurmasına uygun etiketlenir.
"Adres (devam)" satırını gizleyin (sitelerin %75'i göstermiyor)	Müşteriler › Adres alanları altındaki "Standart adres alanları" bölümünde "Adres (devam)" alanını Gizli yapabilirsiniz.
Kupon alanını gizleyin (kupon alanı olan sitelerin %35'i açık gösteriyor)	Ödeme Ayarları içindeki ödeme sayfası ayarlarında kupon alanını "Gizle" olarak ayarlayabilirsiniz. Kupon kullanmıyorsanız kapatın.
Fatura adresi varsayılan olarak teslimat adresiyle aynı olsun (sitelerin %24'ü ayrı gösteriyor)	"Fatura adresim teslimat adresimle aynı" kutusu varsayılan olarak işaretlidir; müşteri yalnızca fatura türünü (bireysel ya da kurumsal) seçer.
Hesap oluşturmayı siparişin sonuna bırakın (sitelerin %84'ü bırakmıyor)	Misafir ödeme ve ödeme sırasında hızlı kayıt (aşağıda).

Ödeme sayfası ayarlarında şu alanların görünürlüğünü de belirlersiniz: telefon (varsayılan zorunlu), T.C. kimlik numarası, posta kodu ve kurumsal fatura (varsayılan isteğe bağlı), sipariş notu ve hediye paketi. Dijital ürün satıyorsanız telefonu isteğe bağlı ya da gizli yapabilirsiniz; kargo ile teslimat yapıyorsanız telefon genellikle kuryenin ulaşması için gereklidir. Her alanı kendinize şu soruyu sorarak değerlendirin: "Bu bilgi olmadan siparişi teslim edemez ya da fatura kesemez miyim?"

Misafir ödeme ve hızlı kayıt

Baymard'a göre siparişi vermeden önce hesap açmak ya da müşteriyi buna yöneltmek, parola ve doğum tarihi gibi alanlarla uğraştırdığı için bazı müşterilerin vazgeçmesine yol açıyor; önerilen düzen hesap açmayı siparişin sonuna bırakmak. Müşteri bunu önceden bilmeli: misafir seçeneğinin yanında "siparişten sonra hesap açabilirsiniz" notu olmalı.

Sepetya ödeme sayfası ayarlarında "Sipariş verme" için üç seçenek vardır:

• Misafir veya üye: Müşteri üye olmadan da sipariş verir; dilerse hesap açar.
• Yalnız üyeler: Sipariş için giriş gerekir.
• Yalnız misafir: Vitrinde üyelik kapalıdır; tüm siparişler misafir olarak verilir.

"Ödeme sırasında hızlı kayıt" açıkken (varsayılan) misafir müşteri, ödeme adımının sonunda "Sonraki siparişlerim için hesap oluştur" kutusunu işaretleyip şifre belirleyebilir; kutu varsayılan olarak işaretsizdir ve sipariş yeni hesaba bağlanır. Üyelik zorunluysa aynı panel zorunlu alanlarla gelir ve müşteri ayrı bir kayıt sayfasına gitmez. Aynı e-posta adresiyle hesap varsa müşteriye "Giriş yap" bağlantısı gösterilir. Kayıtlı adresi olan üyeler adres adımında adreslerinden birini seçer.

İletişim adımındaki pazarlama izni kutusu da varsayılan olarak işaretsizdir; ticari e-posta ve SMS izni ödeme sayfasındaki zorunlu onaylardan ayrı tutulur (İYS yazımıza bakın).

Sözleşmeler ve sipariş düğmesi: yönetmelik ne istiyor?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin dört maddesi ödeme sayfasının sonunu doğrudan şekillendirir. Aşağıdaki özet sadeleştirilmiştir; kesin metin için kaynak listesindeki Resmî Gazete bağlantısına bakın.

Madde	Ne diyor?	Ödeme sayfasında karşılığı
5	Tüketici, sözleşme kurulmadan önce satıcının kimliği, ürünün temel nitelikleri, tüm vergiler dahil toplam fiyat ve ek masraflar, ödeme ve teslimat, cayma hakkının koşulları ve iade için öngörülen taşıyıcı gibi hususlarda bilgilendirilmelidir. Bilgilendirme yapıldığının ispat yükü satıcıdadır.	Ön Bilgilendirme Formu, sipariş bilgileriyle doldurulur. Sipariş anındaki hâli, sürümü ve özeti saklanır.
6	Bilgiler en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılır dilde, açık ve okunabilir olmalıdır. İnternet satışında ürünün nitelikleri, toplam fiyat ve cayma hakkına ilişkin başlıca bilgiler ödeme yükümlülüğünden hemen önce ayrıca gösterilmelidir. Teslimat kısıtlamaları ve kabul edilen ödeme araçları en geç sipariş öncesinde belirtilmelidir.	Belgeler, sipariş bilgileriyle doldurulmuş olarak bir pencerede açılır. Kabul edilen kartlar (tanımlıysa) ödeme yöntemlerinin altında yazar; gönderim yapılamayan adresler adres adımında bildirilir.
7	Satıcı, tüketicinin ön bilgileri edindiğini teyit etmesini sağlamalıdır; aksi hâlde sözleşme kurulmamış sayılır.	Belgeler işaretsiz onay kutularıyla gelir; kutular işaretlenmeden "Siparişi onayla ve öde" düğmesi etkinleşmez.
8	Satıcı, tüketici siparişi onaylamadan hemen önce siparişin ödeme yükümlülüğü anlamına geldiğini açık ve anlaşılır biçimde bildirmelidir; aksi hâlde tüketici siparişle bağlı değildir.	Düğmenin altında "“Siparişi onayla ve öde” butonuna bastığınızda ödeme yükümlülüğü altına girersiniz." yazar; düğme tutarı da gösterir.

Sepetya sözleşmeleri nasıl gösterir?

• "Ön Bilgilendirme Formu" ve "Mesafeli Satış Sözleşmesi", sipariş düğmesinin hemen üstündeki alanda iki ayrı, işaretsiz kutuyla durur. Kutu işaretlemek tek başına yetmez: müşteri belge adına ya da kutucuğa dokunup belgeyi açar, "Okudum, onaylıyorum" kutusunu işaretler.
• Belgeler müşterinin sipariş bilgileriyle (ürünler, tutarlar, adres, ödeme yöntemi) doldurulmuş gelir. Siparişin toplamı ya da seçilen ödeme yöntemi değişirse belgeler yeniden hazırlanır ve müşteriden yeniden onay istenir.
• Onayladığında belgenin bir kopyası müşterinin e-posta adresine gider ve sipariş kaydında saklanır. Belgelerin sipariş anındaki metni (HTML), sürümü, özeti, onay zamanı ve onay veren IP adresi sipariş kaydına yazılır; onaylar silinmeyen bir kayıt olarak tutulur.
• Mağaza sahibi tarafından tanımlanan ek onay kutuları (örneğin ticari ileti) ödeme sayfasında işaretsiz gelir; "Zorunlu" yaptıklarınız işaretlenmeden sipariş verilemez.

Ödeme sayfası kontrol listesi

• Gerekmeyen alanlar gizlendi ya da isteğe bağlı yapıldı: "Adres (devam)", posta kodu, T.C. kimlik numarası, kurumsal fatura.
• Kupon kullanmıyorsanız kupon alanı kapatıldı.
• Sipariş verme seçeneği ("Misafir veya üye") ve hızlı kayıt bilerek seçildi.
• Kargo seçeneklerinin tahmini teslimat süreleri dolu ve gerçekçi.
• Ödeme yöntemlerinin açıklamaları (havale bilgisi, kapıda ödeme notu) güncel; taksit seçenekleri ödeme eklentisinde etkin.
• İade koşulları ve iade süresi Müşteri ayarlarında tanımlı; sipariş özetinde "İade koşulları" bölümü görünüyor.
• Satıcı bilgileri eksiksiz; ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmesi hukuk danışmanınızca gözden geçirildi.
• İade için öngördüğünüz taşıyıcı bilgisi ön bilgilendirme formuna eklendi.
• Siparişi gerçek bir telefonda baştan sona, hem misafir hem üye olarak denendi.

Kendiniz deneyin

Ödeme sayfasının iyi olup olmadığını anlamanın en hızlı yolu, mağazanızdan kendi telefonunuzla bir sipariş vermeyi denemektir: kaç alan doldurdunuz, kaç kez durdunuz, sözleşmeleri nerede gördünüz? Taksit ve ödeme yöntemleri için taksitli satış ve vade farkı, iade hakları için cayma hakkı ve iade politikası rehberlerimize de bakın. Ödeme sayfasını deneme süresi boyunca kendi mağazanızda ayarlayabilirsiniz: ücretsiz deneyin.

Bu yazı hukuki/mali danışmanlık değildir.