Hediye kartı ve mağaza kredisi nasıl kullanılır?

Hediye kartı ve mağaza kredisi, indirim kuponundan farklı çalışır: kupon bir indirimdir, bunlar ise müşterinin hesabındaki paradır. Sipariş toplamından düşülür, kalan bakiye bir sonraki alışverişe aktarılır ve kullanıldıkça defterde izi kalır.

Bu rehber ikisi arasındaki farkı, panelde nasıl tanımlandığını, müşterinin sepette ve ödeme adımında nasıl kullandığını, bakiye hareketlerini ve iade karşılığı mağaza kredisi vermenin kurallarını anlatır. Kupon ve kampanya türlerini kampanya türleri rehberinde bulabilirsiniz.

Hediye kartı mı, mağaza kredisi mi?

	Hediye kartı	Mağaza kredisi
Kimler kullanabilir?	Kodu bilen herkes	Yalnız tanımlandığı müşteri
Müşteri seçimi	İsteğe bağlı	Zorunlu
Tipik kullanım	Hediye, kurumsal alım, çekiliş dışı jestler	İade karşılığı bakiye, telafi, sadakat jesti
Nasıl kullanılır?	Sepette kod girilerek	Giriş yapmış müşteriye ödeme adımında seçenek olarak çıkar

İkisi de Pazarlama › Hediye kartları sayfasından tanımlanır ve aynı bakiye mantığıyla çalışır; fark, kime ait olduklarıdır.

Kart tanımlamak

"Hediye kartı oluştur" dediğinizde şu alanları doldurursunuz:

• Tür ve tutar: hediye kartı ya da mağaza kredisi; tutar mağazanın para biriminde girilir.
• Kod: boş bırakırsanız güvenli bir kod üretilir. Kendi kodunuzu yazacaksanız 8–32 karakter olmalı (harf, rakam, boşluk, tire). Kod yalnız oluşturulduğu anda bir kez gösterilir; panelde sonradan yalnız son dört hanesi görünür, kodun tamamı saklanmaz. Bu yüzden kodu kopyalayıp müşteriye hemen iletin; kaybolursa yeni bir kart tanımlamanız gerekir.
• Müşteri: hediye kartında isteğe bağlıdır, mağaza kredisinde zorunludur.
• En az sipariş tutarı: kartın kullanılabilmesi için gereken alt sınır.
• Geçerlilik başlangıcı ve son kullanma: ileri tarihli bir kart "Zamanlandı" durumunda bekler; süresi dolan kart kullanılamaz. Boş bırakılırsa süresizdir.
• Satış kanalları: hiçbiri seçilmezse kart tüm kanallarda geçerlidir; seçerseniz yalnız o kanallardan verilen siparişlerde kullanılabilir.
• Not: yalnız panelde görünür; "mart telafisi" gibi bir açıklama ileride çok işinize yarar.

Müşteri nasıl kullanır?

Hediye kartı sepette "Hediye kartı kullan" alanına kod girilerek uygulanır. Mağaza kredisi ise giriş yapmış müşteriye ödeme adımında "Mağaza kredinizi kullanın" seçeneğiyle çıkar; müşteri isterse uygular. Her iki durumda da tutar sipariş toplamından düşülür, kalan tutar normal ödeme yöntemiyle ödenir.

• Kısmi kullanım: kartın tamamı harcanmak zorunda değildir; kalan bakiye kartta durur ve sonraki siparişte kullanılır.
• Para birimi: kart, tanımlandığı para birimindeki siparişlerde kullanılır. Çok para birimli bir mağazada başka bir para biriminde ödeme yapılırken kabul edilmez.
• Sahiplik: mağaza kredisini yalnız sahibi kullanabilir; başka bir hesap denerse kabul edilmez.
• Kanal: kart belirli satış kanallarıyla sınırlandırıldıysa diğer kanallarda ödeme adımı kartı kabul etmez.
• Siparişte görünüm: sipariş ayrıntısında ödeme satırı "Hediye kartı (•••• 1234)" ya da "Mağaza kredisi" olarak görünür; yani siparişin hangi kısmının kartla ödendiği kayıt altındadır.

Bakiye, hareketler ve düzeltme

Her kartın bir durumu ve bir hareket defteri vardır. Durumlar: aktif, zamanlandı, bakiyesi bitti, süresi doldu, devre dışı. Kart ayrıntısında başlangıç tutarı, kalan bakiye ve kullanım oranı görünür; listede kartları son dört haneyle arayabilirsiniz.

Hareket defteri kartın tüm geçmişini en yeniden eskiye doğru gösterir: tanımlama, siparişte kullanım, iade, düzeltme ve süre sonu. Her satırda işlem, tutar, kalan bakiye ve varsa ilgili sipariş bulunur; sipariş satırından doğrudan siparişe geçebilirsiniz.

• Bakiye düzeltme: "Bakiye düzelt" ile ekleme ya da düşme yapar, gerekçesini yazarsınız. Gerekçe zorunludur ve deftere işlenir; böylece "bu bakiye neden değişti?" sorusu cevapsız kalmaz.
• Devre dışı bırakma: kart sepette kullanılamaz hâle gelir ama bakiyesi korunur; istediğiniz zaman yeniden etkinleştirebilirsiniz. Kodun paylaşıldığından şüpheleniyorsanız ilk yapılacak şey budur.

Kartla ödenmiş bir sipariş iptal edilir ya da iade alınırsa, kartla karşılanan tutar aynı karta geri yüklenebilir; defterde bu "İade" satırı olarak görünür ve kalan bakiye güncellenir. Yani müşteri kartının bir kısmını kullanıp sonra vazgeçtiğinde bakiyesi kaybolmaz. Kart bakiyesi birden fazla kişinin eline geçebileceği için, bakiyesi yüksek kurumsal kartlarda düzeltme ve iade işlemlerinin gerekçelerini özellikle net yazın.

İade karşılığı mağaza kredisi

Bir siparişi iade ederken "Mağaza kredisi olarak iade et" seçeneğini kullanabilirsiniz: tutar ödeme yöntemine geri gönderilmez, müşterinin mağaza kredisine eklenir ve sonraki alışverişlerinde kullanılır. İşlem, siparişin ve müşterinin zaman çizelgesine "İade karşılığı mağaza kredisi verildi" olarak yazılır.

Burada dikkatli olmak gerekir. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin 12. maddesi, cayma hakkı kullanıldığında satıcının tahsil edilen tüm ödemeleri "tüketicinin satın alırken kullandığı ödeme aracına uygun bir şekilde ve tüketiciye herhangi bir masraf veya yükümlülük getirmeden tek seferde" iade etmesini öngörür. Dolayısıyla mağaza kredisini cayma iadelerinde varsayılan yöntem yapmayın; müşteri açıkça tercih etmedikçe bedeli ödeme yöntemine iade edin. Mağaza kredisi, müşterinin kendi isteğiyle seçtiği değişim benzeri durumlarda ve telafi jestlerinde yerindedir. Kendi iade politikanızı yazarken cayma hakkı ve iade politikası rehberine bakın ve metni hukuk danışmanınıza inceletin.

Hangi durumda hangisi?

Elinizde üç araç var: kupon (indirim), hediye kartı (herkesin kullanabildiği bakiye) ve mağaza kredisi (kişiye bağlı bakiye). Seçim, parayı kimin ve neden kullanacağına göre yapılır.

Durum	Uygun araç	Neden?
Geciken kargo için özür	Mağaza kredisi	Kişiye özeldir, kod paylaşılamaz, tutarı siz belirlersiniz
Müşterinin yakınına hediye alması	Hediye kartı	Kodu alan kişi kullanır, tutarı hediye eden belirler
Kurumsal alım (bayram, ekip hediyesi)	Hediye kartı	Birden çok kart tanımlanıp tek tek iletilebilir
Beden değişimi isteyen müşteri	Mağaza kredisi (müşteri isterse)	Yeni siparişi hemen verebilir; zorunlu tutulmaz
Sezon sonu indirimi	Kupon ya da kampanya	Bakiye değil indirimdir; herkese aynı kuralla uygulanır
Belirli bir gruba sürekli özel fiyat	Müşteri grubu ve fiyat listesi	Tek seferlik bakiye yerine kalıcı fiyat kuralı

Kartı verdikten sonra ne olduğunu takip etmek de kolaydır: kartın hareket defteri hangi siparişte ne kadar kullanıldığını gösterir, sipariş ayrıntısındaki ödeme satırı da hangi kartın kullanıldığını söyler. Telafi amacıyla verdiğiniz kredilerin hiç kullanılmadığını görüyorsanız, müşteriye kredisinin olduğunu hatırlatmak ("hesabınızda kullanabileceğiniz bir bakiye var") en basit kazanımdır.

Dürüst kurallar

• Koşulları önceden yazın: son kullanma tarihi, en az sipariş tutarı ve geçerli olduğu kanallar kartı verdiğiniz anda müşteriye söylenmelidir. Sürpriz koşul, kartı hediye eden kişiyi de zor durumda bırakır.
• Baskı kurmayın: "son X saat" türü sahte aciliyet, gerçek bir bitiş tarihi yoksa kullanılmaz; karanlık örüntülerin neden riskli olduğunu karanlık tasarımlar yazısında anlattık.
• Kodu güvenle iletin: kod bir ödeme aracıdır; herkese açık bir yoruma ya da paylaşıma yazmayın. Kurumsal alımlarda kodları tek tek ilgili kişilere iletin.
• Kuponla karıştırmayın: kampanya yürütecekseniz kupon ve indirim kuralları daha uygundur; hediye kartı bir pazarlama indirimi değil, bakiyedir.
• Muhasebeye haber verin: hediye kartı satışı ve kullanımı muhasebe açısından farklı anlarda kayda girer; uygulamayı mali müşavirinizle konuşun.
• Ekibinizi hizalayın: müşteri temsilcilerinizin hangi durumda ne kadar kredi verebileceğini önceden belirleyin. Yazılı bir sınır olmadığında her temsilci farklı davranır, müşteri de bunu fark eder.
• Kullanılmayan bakiyeyi takip edin: uzun süre kullanılmayan kartlar genellikle unutulmuş kartlardır; süresi dolmadan önce bir hatırlatma, hem müşteri memnuniyeti hem de satış getirir.

Kontrol listesi

• Hediye kartı mı mağaza kredisi mi gerektiğine kime ait olacağına bakarak karar verildi.
• Kod oluşturulduğu anda kopyalanıp güvenli biçimde iletildi.
• Son kullanma tarihi, en az sipariş tutarı ve kanal kısıtı bilinçli seçildi ve müşteriye bildirildi.
• Panel notuna kartın neden verildiği yazıldı.
• Müşteriye kısmi kullanımın mümkün olduğu, kalan bakiyenin kartta kalacağı anlatıldı.
• Cayma hakkı kapsamındaki iadeler ödeme yöntemine yapılıyor; mağaza kredisi yalnız müşteri istediğinde kullanılıyor.
• Bakiye düzeltmelerinde gerekçe yazılıyor.
• Şüpheli bir kod paylaşımında kart devre dışı bırakılıyor.
• İade politikası metni hediye kartı ve mağaza kredisi durumunu da açıklıyor.
• Hediye kartı kullanımının muhasebe tarafı mali müşavire soruldu.

Hediye kartlarını kendi mağazanızda denemek için ücretsiz başlayın; sadık müşterilere özel fiyat vermek istiyorsanız müşteri grupları ve fiyat listeleri rehberine bakın.

Bu yazı hukuki/mali danışmanlık değildir.