Havale/EFT ve kapıda ödeme: ne zaman sunulmalı?

Kart, online satışın ana ödeme yöntemidir; ancak kartı olmayan, kartını kullanmak istemeyen ya da ilk kez alışveriş yaptığı mağazaya güvenmeyen müşteriler için havale/EFT ve kapıda ödeme seçenekleri de sunabilirsiniz. Bu yöntemlerde ödeme otomatik doğrulanmaz; onayı siz verirsiniz ve süreci takip etmek de size düşer.

Bu yazıda iki yöntemin artılarını ve eksilerini, Sepetya içindeki kurulumunu, ödeme onayını, havale indirimi ile kapıda ödeme bedelini ve yasal notları anlatıyoruz.

Hangi yöntem ne zaman uygun?

Yöntem	Nasıl işler?	Artısı	Dikkat edilecekler
Havale/EFT	Müşteri banka hesabınıza para gönderir; ödemeyi görünce siparişi onaylarsınız.	Sanal POS komisyonu doğmaz; kart kullanmak istemeyen müşteriye hitap eder.	Onay elle yapılır; ödeme gecikebilir ya da hiç gelmeyebilir; siparişin takibi size aittir.
Kapıda ödeme	Müşteri siparişi teslim alırken nakit öder; kargo firmanızın kapıda POS hizmeti varsa kartla da ödeyebilir.	Ödemeden önce ürünü görmek isteyen müşteriye imkân tanır.	Teslim edilemeyen ya da kabul edilmeyen siparişlerde kargo maliyeti oluşabilir; tahsilatın size aktarılması kargo firmanıza bağlıdır.
Mağazada öde	Siparişi mağazadan teslim alan müşteri ödemeyi teslim noktasında yapar.	Fiziksel mağazası olanlar için online sipariş, mağazada tahsilat.	Yalnızca mağazadan teslim siparişlerinde sunulur.

Havale/EFT'yi kurmak

Havale/EFT, Kapıda Ödeme ve Mağazada Öde eklentileri yeni mağazalara kurulu ama etkin olmayan hâlde gelir; ayarlarını yapıp etkinleştirirsiniz. Havale/EFT için adımlar şöyledir:

1. Online Mağaza › Ödeme Ayarları sayfasını açın ve Havale / EFT eklentisinin ayarlarına girin.
2. Banka hesaplarını ekleyin. Banka adı, hesap sahibi, IBAN, şube ve hesap para birimi girilir. IBAN, TR IBAN kontrol basamağıyla doğrulanır; hesap para birimi olarak TRY, USD, EUR ya da GBP seçilebilir. Yöntem yalnızca hesabınızın bulunduğu para biriminde verilen siparişlerde görünür.
3. Ödeme talimatını yazın. Boş bırakırsanız varsayılan metin kullanılır: müşteriden tutarı hesaplardan birine göndermesi ve açıklamaya sipariş numarasını yazması istenir. Kendi metninizde tutarın ve sipariş numarasının otomatik yerleşmesi için ayar ekranında gösterilen yer tutucuları kullanabilirsiniz.
4. İsterseniz indirim tanımlayın. Yöntemin "Kurallar" bölümündeki "Ek ücret / indirim" ayarında yüzde (en fazla %50) ya da sabit tutarlı bir indirim girebilirsiniz. İndirim, kampanyalardan sonraki ürün tutarından hesaplanır, kargo hariçtir; sepette, ödeme adımında, sözleşmelerde, siparişte ve e-postalarda ayrı satır olarak görünür. Ödeme talimatı da indirimi ve gönderilecek tutarı belirtir.
5. Etkinleştirin ve test siparişi verin. Müşteri hesap bilgilerini sipariş sayfasında ve sipariş e-postasında görür.

Varsayımsal bir örnek: ürün tutarı 1.000 TL, kargo 60 TL ve havale indirimi yüzde 5 ise indirim yalnızca ürün tutarından hesaplanır (50 TL); müşterinin göndereceği tutar 1.000 + 60 − 50 = 1.010 TL olur.

Ödemeyi onaylamak

Havale ile verilen sipariş "Ödeme bekliyor" durumunda kalır. Para hesabınıza geçtiğinde sipariş ayrıntısındaki Ödeme bölümünden "Ödendi olarak işaretle" dersiniz. Açılan "Ödemeyi onayla" penceresinde tutar, ödeme yöntemi, isteğe bağlı referans ya da dekont numarası ve not girilir. Tutar olarak kalan bakiyenin bir kısmını girerseniz ödeme kısmi kaydedilir ve kalan bakiye gösterilir.

Ödeme gelmezse

Çevrim içi ödemelerde ödenmemiş siparişler Ödeme sayfası ayarlarındaki süre dolunca kendiliğinden iptal edilir. Havale siparişlerinde böyle bir otomatik iptal yoktur: sipariş verildiğinde stok siparişe ayrılır ve ödeme gelmezse siparişi siz iptal edersiniz. İptal penceresinde "Stoğa geri ekle" seçeneğini işaretlerseniz ürünler stoğa döner.

Beklemeyi kısaltmak için Pazarlama › Otomasyonlar bölümündeki "Havale/EFT ödeme hatırlatma" tarifini açabilirsiniz. Tarif, ödemesi beklenen siparişler için varsayılan olarak siparişten 24 saat sonra e-posta ya da SMS ile ödeme hatırlatması gönderir. İleti siparişle ilgili bir bilgilendirme olduğu için pazarlama izni gerektirmez; ancak bu tür bildirimlerde mal ya da hizmet tanıtımı yapılamaz (Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik m.6/2), bu yüzden hatırlatma metnine kampanya eklemeyin. Tarif, ödemesi beklenen çevrim dışı siparişleri kapsar; kapıda ödemeyi de kullanıyorsanız hatırlatmanın hangi siparişlere gittiğini test siparişleriyle kontrol edin.

Kapıda ödemeyi kurmak

• Yöntemler: "Kapıda nakit ödeme" varsayılan olarak açıktır. "Kapıda kartla ödeme" varsayılan olarak kapalıdır; yalnızca kargo firmanızın kapıda POS hizmeti varsa açın.
• Sınırlar: En düşük ve en yüksek sipariş tutarı ile izin verilen ülkeleri (varsayılan TR) belirleyebilirsiniz. Yöntem yalnızca ayarladığınız para biriminde (varsayılan TRY) sunulur. Yüksek tutarlı siparişlerde kapıda ödemeyi sınırlamak, teslim edilemeyen sipariş riskini azaltabilir.
• Hizmet bedeli: Kapıda ödeme bedelini yöntemin "Ek ücret / indirim" ayarında tanımlarsınız. Bedel toplama dahil edilir, sepette ve ödeme adımında ayrı satır olarak görünür ve ödeme talimatında belirtilir.
• Tahsilat: Teslimat sonrası tutarı kargo firmanızdan ya da müşteriden aldığınızda sipariş ayrıntısında "Ödendi olarak işaretle" ile kaydedin. Tahsilatı kargo firması yapıyorsa tutarın size ne zaman aktarılacağını önceden firmanızla netleştirin.

Mağazada Öde yöntemi yalnızca mağazadan teslim siparişlerinde sunulur. Müşteri siparişi teslim alırken nakit ya da kartla öder, siz de ödemeyi aldığınızda siparişi ödendi olarak işaretlersiniz.

Yöntemleri ödeme sayfasında yönetmek

Ödeme Ayarları'nda her yöntemin yanındaki "Kurallar" düğmesiyle yöntemin ödeme sayfasında hangi koşulda görüneceğini belirlersiniz: en düşük ve en yüksek sepet tutarı, yalnızca teslim edilecek ülkeler, müşteriye görünen ad ve ödeme sayfasında yöntemin altında yazan açıklama. Örneğin Havale / EFT yönteminin açıklamasına siparişin hangi günlerde onaylandığını yazabilirsiniz. Yöntemlerin ödeme sayfasındaki sırasını da aynı sayfada sürükleyerek değiştirirsiniz.

Hangi yöntemin ne kadar kullanıldığını Raporlar bölümündeki ödeme yöntemine göre satış raporunda izleyebilirsiniz. Bu rapor, kart, havale, kapıda ödeme ve diğer yöntemlerin payını gösterir; havale ya da kapıda ödemenin satışlarınızda ne kadar yer tuttuğunu görerek bu yöntemlere ayırdığınız emeği buna göre planlarsınız.

Yasal ve ticari notlar

• Toplam bedel ödemeden önce görünmeli. Alıcının ödeyeceği toplam bedel, vergi ve teslimat masrafları dahil, ödeme bilgileri girilmeden önce açıkça görülmelidir (Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik m.8). Kapıda ödeme bedeli ve havale indirimi toplamda ayrı satır olarak yer alır.
• Kartla ödemede ek bedel istemeyin. 5464 sayılı Kanun m.17, üye işyerlerinin kart hamilinden kartın kullanılması dolayısıyla komisyon veya benzeri bir isim altında ilave ödeme istemesini yasaklar. Kapıda kartla ödemeyi açtıysanız o yönteme hizmet bedeli koymayın; aynı uyarı iyzico, PayTR ve Stripe için de geçerlidir.
• Havale indirimini koşuluyla duyurun. "Yalnızca havale/EFT ile ödemede geçerli" koşulunu duyuruda açıkça yazın. Bir indirimi belirli bir işlem yapılmasına bağlayan koşullu satış reklamlarına da indirimli satış kuralları uygulanır (Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği m.14/7); havale ile ödeme bu kapsama girebilir. İndirimden önceki fiyat ile başlangıç ve bitiş tarihi gerekip gerekmediğini hukuk danışmanınıza sorun. Kampanya kuralları için kampanya türleri rehberine bakın.
• Hesap bilgilerini doğru tutun. IBAN'ı yalnızca işletmenize ait hesaplardan girin ve hesap sahibi adını işletme unvanınızla aynı yazın; müşteriler göndermeden önce hesap adını kontrol edebilir.

Sık yapılan hatalar

1. Ödeme gelince siparişi işaretlemeyi unutmak. Sipariş "Ödeme bekliyor" durumunda kaldığı için hazırlanmaz.
2. Ödeme gelmeyen siparişi iptal etmemek. Stok o siparişe ayrılmış kalır.
3. Kapıda ödemeyi sınırsız açmak. Yüksek tutarlı siparişlerde teslim edilemeyen sipariş riski artar; en yüksek tutar ve ülke sınırı koyun.
4. Hesap para birimini unutmak. Sipariş USD ile verilmişse ve yalnızca TRY hesabı tanımlıysa Havale/EFT yöntemi görünmez.
5. Kapıda kartla ödemeyi POS hizmeti olmadan açmak. Müşteriye veremeyeceğiniz bir seçenek vaat etmiş olursunuz.
6. Kart yönteminde ek ücret tanımlamak. Ek ücret ayarı bütün yöntemlerde açılabilir; kartla ödemede kullanmayın.

Havale ve kapıda ödeme kontrol listesi

• Havale/EFT için hesaplarımı, para birimlerini ve ödeme talimatını girdim; test siparişinde hesap bilgileri e-postada göründü.
• Para hesabıma geçtiğinde siparişi "Ödendi olarak işaretle" ile onaylayacak kişi belli.
• Ödeme gelmeyen siparişler için iptal süresini ve "Stoğa geri ekle" adımını belirledim.
• Havale/EFT ödeme hatırlatma tarifini açtım ve hangi siparişlere gittiğini kontrol ettim.
• Kapıda ödeme için en düşük, en yüksek tutar ve ülke sınırlarını belirledim.
• Kapıda kartla ödemeyi yalnızca kargo firmamın POS hizmeti varsa açtım.
• Kapıda ödeme tahsilatının bana aktarım koşullarını kargo firmamla netleştirdim.
• Kart yöntemlerinde ek ücret tanımlı değil.
• Havale indirimini duyururken koşulunu açıkça yazdım.

Sonraki adım

Kart tarafını sanal POS rehberinde, kapıda ödeme siparişlerini etkileyen kargo ücretini kargo ücreti rehberinde, mağazadan teslim modelini mağazadan teslim rehberinde bulabilirsiniz.

Ödeme yöntemlerini denemek isterseniz hesabınızı oluşturun; Ödeme Ayarları'nda havale ve kapıda ödemeyi ayarlayıp bir test siparişinin nasıl göründüğünü ve nasıl onaylandığını kendiniz görebilirsiniz.

Bu yazı hukuki/mali danışmanlık değildir.