Oyuncak ve çocuk ürünlerinde online satış rehberi

Oyuncak ve çocuk ürünlerinde alıcı çoğu zaman ebeveyndir ve en çok güvenlik ile yaş uygunluğu konusunda emin olmak ister. Yönetmelik de aynı yöne bakar: oyuncakta CE işareti, Türkçe talimat ve satın almadan önce görünür uyarılar aranır, çocuklara yönelik reklamlar ayrıca sınırlanır.

Bu rehberde bunları Sepetya içinde nasıl kuracağınızı ve hangi kuralları bilmeniz gerektiğini anlatıyoruz. Yasal özetler sadeleştirilmiştir; kesin metinler kaynak listesindedir ve işletmenize göre bir hukuk danışmanıyla netleştirilmelidir.

Önce rolünüzü belirleyin: imalatçı, ithalatçı, dağıtıcı

Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği, on dört yaş altı çocukların oyunda kullandığı ürünleri kapsar (Madde 2). Yükümlülükleriniz rolünüze göre değişir:

Durumunuz	Rolünüz	Başlıca yükümlülükler
Oyuncağı kendiniz üretiyor ya da tasarımını veya üretimini yaptırıp kendi adınızla satıyorsunuz	İmalatçı (Madde 4 ve 5)	Uygunluk değerlendirmesi, teknik dosya, AT uygunluk beyanı ve CE işareti; teknik dosya ile beyanı oyuncak piyasaya arz edildikten sonra 10 yıl saklamak
Oyuncağı yurt dışından ithal ediyorsunuz	İthalatçı (Madde 7)	İmalatçının işlemlerini, CE işaretini ve belgeleri doğrulamak; kendi adını ve adresini bildirmek; talimatın Türkçe olmasını sağlamak
Başkasının oyuncağını olduğu gibi satıyorsunuz	Dağıtıcı (Madde 8)	Satıştan önce doğrulama, uygunsuzlukta satmama ve bildirim
Oyuncağı kendi isim veya ticari markanız altında sunuyor ya da uygunluğunu etkileyecek biçimde değiştiriyorsunuz	İmalatçı sayılırsınız (Madde 9)	İmalatçının tüm yükümlülükleri

Dağıtıcı olarak satıştan önce yapmanız gerekenler

Piyasada bulunan oyuncaklar CE işareti taşımak zorundadır (Madde 17/1). Yönetmeliğin 8. maddesi dağıtıcıya şunları yükler:

• Satıştan önce doğrulayın: oyuncak CE işaretini taşıyor mu, Türkçe belge, kullanma talimatı ve güvenlik bilgileriyle birlikte veriliyor mu, imalatçının adı ve adresi ile tip, parti ya da seri numarası gibi tanıtıcı bilgiler var mı (Madde 8/2).
• Uygunsuzlukta satmayın: oyuncağın güvenlik gereklerine uymadığını düşünüyorsanız uygun hale getirilene kadar piyasada bulunduramazsınız; risk varsa imalatçıyı ya da ithalatçıyı ve Bakanlığı bilgilendirirsiniz (Madde 8/2 ve 8/4).
• Depolama ve taşıma: sorumluluğunuzdaki oyuncakların uygunluğunu riske atmayacak koşulları sağlayın (Madde 8/3).
• Belgeleri hazır tutun: Bakanlığın gerekçeli talebi üzerine uygunluğu gösteren bilgi ve belgeleri sunar, riskleri ortadan kaldırmaya yönelik önlemlerde işbirliği yaparsınız (Madde 8/5).

Bir üründe uygunsuzluk ya da risk fark ederseniz ürünü panelde hemen "Taslak" veya "Arşiv" durumuna alın; taslak ürün yalnızca panelde görünür, arşivlenen ürün satıştan kalkar ve geçmiş siparişlerde görünmeye devam eder.

Yaş ve uyarılar: satın almadan önce görünür olmalı

Yönetmeliğe göre kullanıcılar için asgari ve azami yaşı belirten uyarılar ile oyuncağın satın alınması kararını belirleyen diğer uyarılar, ambalajın üzerinde yer almalı ya da satın almanın internet üzerinden yapıldığı durumlar dahil, satın alınmadan önce tüketici tarafından açıkça görünür olmalıdır; uyarıdan önce "Uyarı" veya "Uyarılar" ibaresi kullanılır ve güvenlik talimatları ile uyarılar Türkçe yazılır (Madde 12/2 ve 12/3). Kısacası ambalajdaki yaş sınırı ve uyarı metni ürün sayfasında da satın alma düğmesinden önce görünmelidir.

• Uyarı metni: ambalajdaki uyarıyı olduğu gibi, "Uyarı" ibaresiyle ürün sayfasına yazın. Kendiniz uyarı üretmeyin ve ambalajdakini kısaltıp yumuşatmayın. Sepetya içinde ayrı bir uyarı alanı yoktur; "Zengin metin" türünde bir "Uyarılar" özelliği tanımlayın ve "Ürün açıklaması ve özellikler" bölümündeki "Öne çıkan özellikler" ayarına ekleyin; böylece açıklamanın üstünde kısa bir listede görünür.
• Yaş etiketleri: yaşa göre alışveriş için ürünlere yas-0-2, yas-3-5, yas-6-8, yas-9-12 ya da yas-14+ gibi etiketler verirsiniz; çocuk ve oyuncak temasında kısayollar bu etiketlere göre listeler ve ürün kartı birleşik aralığı ("3–8 yaş") gösterir. Etiketleri imalatçının belirttiği yaş aralığına göre verin; etiket, yönetmeliğin aradığı yaş uyarısının yerine geçmez.
• Ambalaj fotoğrafı: ambalajın uyarı ve yaş sınırı yazan yüzünün okunaklı bir fotoğrafını ürün görselleri arasına ekleyin; müşteri metni, imalatçı bilgisini ve CE işaretini kendi gözüyle görebilir. Fotoğraf metin uyarısının yerine geçmez, onu tamamlar.
• Evet / hayır bilgileri: "Pil gerekir", "Pil dahildir", "Yetişkin montajı gerekir" gibi bilgileri "Evet / hayır" türünde özellik olarak tanımlayın.

Çocuklara yönelik reklam

Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği, çocuklara yönelik olan veya çocukları etkileme olasılığı bulunan reklamlar ile çocukların oynadığı reklamlar için ayrı kurallar koyar (Madde 24). Oyuncak mağazaları için en çok işe yarayanlar şunlardır:

• Belirli bir ürüne sahip olmanın çocuğa yaşıtlarına göre fiziksel, sosyal veya psikolojik bir üstünlük sağlayacağı ya da sahip olmamanın aksi etki yapacağı mesajı verilemez.
• Çocuklar bir mal edinmek için ebeveynlerini veya başkalarını ikna etmeye doğrudan teşvik edilemez; çocukların sözleşme yapmasını ima eden ifade kullanılamaz.
• Mal her aile bütçesine uygun denemez; fiyatın yanında "yalnızca" ya da "sadece" gibi düşük fiyat algısı yaratan ifadeler kullanılamaz.
• Ürünün kullanımı ya da reklamda gösterilen sonuç için ilave mal gerekiyorsa (örneğin piller) bu açıkça belirtilmelidir.
• Mesafeli sözleşmelere ilişkin reklamlar, doğrudan çocukları hedef alan satın alma daveti içeremez (Madde 24/2).

Hedefli reklamcılıkta da çocuk sınırı vardır: tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak bilinmesinin beklendiği durumlarda kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleriyle hedefli reklam yapılamaz (Madde 25/A/3). Reklamlarınızı ebeveynlere, yani yetişkin kitleye yöneltin. Reklam ölçümü için Meta Pikseli ve Dönüşüm API'si yazımıza bakın.

Garanti ve servis gerektiren çocuk ürünleri

Her çocuk ürünü garanti kapsamında değildir; ama Garanti Belgesi Yönetmeliği'nin ekli listesinde çocuk oto koltukları, çocuk arabaları ve pusetler, mama sandalyeleri, bebek izleme kameraları, biberon ısıtıcıları ve sterilizatörleri, elektronik göğüs pompaları ve çocuklar için akülü araçlar yer alır; hepsi için garanti süresi en az iki yıldır. Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği ekinde kullanım ömrü çocuk oto koltukları, çocuk arabaları ve pusetler, mama sandalyeleri ve bebek izleme kameraları için beş yıl, çocuklar için akülü araçlar için on yıl olarak belirlenmiştir; azami tamir süresi yirmi iş günüdür.

Garanti belgesinin tamamlanıp tüketiciye verilmesi ve bunun ispatı satıcıya aittir; belge kâğıtta ya da e-posta gibi kalıcı veri saklayıcısıyla verilebilir, tüketici isterse kâğıtta verilmesi zorunludur (Garanti Belgesi Yönetmeliği, Madde 5). Bu ürünlerde Türkçe kılavuzu hazırlamak üretici ve ithalatçının, tüketiciye vermek ve bunu ispatlamak satıcının işidir (Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu Yönetmeliği, Madde 5 ve 8). Sepetya içinde garanti belgesi için ayrı bir alan yoktur; garanti süresini ürün özelliği olarak yazın, belgeyi ve kılavuzu ürünle birlikte gönderin ve teslim kaydını tutun.

Cayma, hijyen ve kişiye özel ürünler

• Genel kural: oyuncakta da on dört günlük cayma hakkı geçerlidir; iade için bir taşıyıcı belirtirseniz o taşıyıcıyla yapılan iadede tüketiciden masraf alamazsınız, belirtmezseniz iade masrafı hiç istenemez (Madde 12/5). Ayrıntılar için cayma hakkı ve iade politikası rehberimize bakın.
• Hijyen: emzik gibi ağza temas eden ürünlerde koruyucu ambalaj açıldıktan sonra hijyen gerekçesiyle iade istisnasının (Madde 15/1/ç) uygulanıp uygulanmayacağını ürün bazında hukuk danışmanınızla belirleyin; istisnayı ürün sayfasında ve ön bilgilendirmede açıkça yazın (Madde 5/1/h).
• Kişiye özel ürünler: isim yazdırılan battaniye ya da özel üretim oyuncak gibi ürünlerde cayma hakkı kullanılamayabilir (Madde 15/1/b); seçenek seti ve onay kutusu kurulumu için takı ve saat satışında güven rehberindeki kişiye özel ürünler bölümüne bakın.

Mağaza düzeni: yaşa göre alışveriş ve hediye bulucu

Çocuk, oyuncak ve hobi mağazaları için kurgulanmış Sepetya temasında yaşa göre alışveriş baloncukları, hediye bulucu, ebeveyn rehberi bölümü, kategori daireleri ve mobilde alt menü hazır gelir. Varsayılan metinler güvenlik sertifikası ya da başka bir vaat içermez; eklediğiniz her ifade doğru olmalıdır. "Ebeveynler için" bölümünde yalnızca gerçekten sunduğunuz kargo, iade ve ödeme bilgilerini bırakın. Hediye paketi seçeneğini (ücretli ya da ücretsiz) Ödeme Ayarları › Ödeme sayfası altından açarsınız; müşteri sepette hediye paketini işaretlediğinde en fazla 500 karakterlik bir hediye notu da yazabilir. Tema seçimi için sektörünüze uygun tema yazımıza bakabilirsiniz.

Bayram, yılbaşı ve 23 Nisan gibi dönemlerde kampanya yapıyorsanız geri sayımı yalnızca gerçek kampanya bitişiyle, stok uyarısını yalnızca gerçek stokla gösterin; ayrıntılar için dürüst aciliyet, ücretsiz kargo çubuğu ve gerçek stok uyarıları rehberimize bakın.

Oyuncak ve çocuk ürünleri mağazası kontrol listesi

• Rolünüz belli (imalatçı, ithalatçı ya da dağıtıcı); imalatçıysanız teknik dosya, AT uygunluk beyanı ve CE işareti hazır.
• Her oyuncakta CE işareti, Türkçe talimat ve güvenlik bilgisi, imalatçı adı ve adresi kontrol edildi.
• Asgari ve azami yaş ile diğer uyarılar ürün sayfasında "Uyarı" ibaresiyle ve satın almadan önce görünür.
• Yaş etiketleri imalatçının belirttiği aralıkla uyumlu.
• Pil gerekir mi, pil dahil mi gibi bilgiler ürün sayfasında yazılı.
• Reklamlar ebeveynlere yöneltiliyor; çocuklara doğrudan satın alma daveti ve "yalnızca" tarzı fiyat vurgusu yok.
• Garanti kapsamındaki çocuk ürünlerinde garanti belgesi ve Türkçe kılavuz ürünle birlikte gidiyor.
• Uygunsuzluk ya da risk fark edilen ürün satıştan hemen kaldırılıyor.
• İade taşıyıcısı belirtilmiş; hijyen ve kişiye özel ürün istisnaları açıkça yazılı.

Oyuncak mağazanızı deneme süresi boyunca kurmak için ücretsiz başlayın.

Bu yazı hukuki/mali danışmanlık değildir.